Nadrzędne zasady rachunkowości

Pomiar wyniku finansowego oraz wycena składników bilansu – oto przedmioty zainteresowania rachunkowości. W związku z nimi powstały zasady, którymi należy się kierować, by ustalić wynik finansowy i dokonać wyceny bilansowej.

Do nadrzędnych zasad rachunkowości należy zaliczyć:

  1. Zasadę wiernego obrazu, która mówi, że jednostka finansowa zobowiązana jest jasno i rzetelnie przedstawiać swoją sytuację majątkową. Należy przez to rozumieć, że do jej obowiązków zalicza się stosowanie nadrzędnych i szczegółowych zasad wyceny oraz pomiaru wyniku finansowego.
  2. Zasadę kontynuacji działania, przez którą rozumie się, że podmiot gospodarczy będzie kontynuował swoją działalność w dającej się przewidzieć przyszłości, w niezmienionym istotnie zakresie. Oznacza to, że firma nie przewiduje likwidacji bądź sprzedaży filii, zakładów czy oddziałów produkcyjnych, części sieci sklepów.
  3. Zasadę memoriałową, która zobowiązuje jednostkę do przypisania przychodów oraz kosztów do tych okresów sprawozdawczych, w których faktycznie wystąpiły.
  4. Zasadę współmierności, która jest uściśleniem zasady memoriałowej i wiąże się z tym, że niektóre koszty nie są uwzględniane przy obliczaniu wyniku finansowego (występują jako koszty w aktywach co jest równoznaczne z ich aktywowaniem). Stąd też potrzebne jest uściślenie.
  5. Zasadę ciągłości, przez którą należy rozumieć stosowanie z okresu na okres raz przyjętych rozwiązań, co umożliwi dokonanie porównywalności danych. Chodzi na przykład o stosowanie tego samego sposoby księgowania jednakowych zdarzeń gospodarczych, tych samych reguł wyceny i amortyzacji itp.
  6. Zasadę istotności, czyli zorganizowanie takiego sposoby ewidencji, który umożliwi wyodrębnienie zdarzeń gospodarczych ważących przy ocenie sytuacji majątkowej, finansowej, rentowności, a także wyniku finansowego.
  7. Zasadę ostrożnej wyceny w myśl której należy przyjmować „pesymistyczny” punkt widzenia podczas ustalania wartości aktywów i przychodów oraz kosztów i zobowiązań. Chodzi o to, by nie zawyżać wartości aktywów i przychodów, a także by nie zaniżać wielkości kosztów i zobowiązań. W ten sposób interesy adresatów zewnętrznych sprawozdań finansowych są chronione. Zasada ta ma na celu również ochronę interesów inwestorów długoterminowych, czyli np. banków, od których chcemy pozyskać kredyt.
  8. Zasadę zakazu kompensaty, która mówi że wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów oraz kosztów, zysków i strat nadzwyczajnych ustalana jest oddzielnie. Nie można tych składników kompensować.

zasady-rachunkowosci